BYD ประณาม การกระทำไม่เหมาะสม หลังเอาแท่นชาร์จ 1MW มาทำเป็นเสาชิงช้า ที่จีน

 

เด็กเอาสายชาร์จ BYD Megawatt Flash Charging เล่นเป็นชิงช้า! จุดประเด็นความปลอดภัยสถานีชาร์จ 1MW

คลิปเด็กเล็ก 2 คนใช้สายชาร์จของสถานี BYD Megawatt Flash Charging เล่นเป็น “ชิงช้า” กลายเป็นกระแสไวรัลบนโซเชียลมีเดียจีนในช่วงวันหยุดวันชาติจีน พร้อมจุดคำถามสำคัญถึงความปลอดภัยของสถานีชาร์จรถยนต์ไฟฟ้ากำลังสูงที่เปิดให้ประชาชนทั่วไปเข้าถึงได้

เหตุการณ์เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2026 ที่สถานีชาร์จสาธารณะในเมืองหนานหนิง เขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง ประเทศจีน

จากคลิปที่เผยแพร่บน Weibo เด็กทั้งสองคนจับหัวชาร์จและโหนตัวจากสายชาร์จที่แขวนอยู่เหนือศีรษะ โดยมีช่วงหนึ่งที่เท้าลอยจากพื้น ขณะที่มีผู้ใหญ่อยู่ในบริเวณใกล้เคียง ฝ่ายบริการลูกค้าของ BYD ยืนยันเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2026 ว่า การปีนป่ายหรือเล่นกับอุปกรณ์สถานีชาร์จถือเป็นการใช้งานที่ไม่ถูกต้องและห้ามโดยเด็ดขาด BYD ระบุว่าได้ส่งเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบสถานีในเมืองหนานหนิงแล้ว พร้อมเตรียมเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบอุปกรณ์และการเฝ้าระวังสถานีชาร์จ

BYD Megawatt Flash Charging คืออะไร?

BYD Megawatt Flash Charging เป็นระบบชาร์จรถยนต์ไฟฟ้ากำลังสูงที่ BYD เปิดตัวพร้อมแพลตฟอร์ม Super e-Platform ในเดือนมีนาคม 2025 ระบบถูกพัฒนาบนสถาปัตยกรรมไฟฟ้าแรงดันสูงประมาณ 1,000V และรองรับอัตราการชาร์จสูงสุดระดับ 10C สำหรับรถยนต์ที่รองรับ

กำลังชาร์จสูงสุดที่ระบบสามารถจ่ายได้อยู่ที่ประมาณ

• กำลังชาร์จสูงสุด 1,000 kW หรือ 1 MW
• แรงดันไฟฟ้าประมาณ 1,000V
• กระแสไฟสูงสุดประมาณ 1,000A
• ตัวระบบฮาร์ดแวร์มีศักยภาพรองรับกระแสสูงถึงประมาณ 1,500A ในบางเงื่อนไข

การชาร์จระดับ 1,000 kW ถือว่าสูงกว่าสถานี DC Fast Charge ทั่วไปหลายเท่า และเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ระบบจำเป็นต้องใช้สายชาร์จแบบ Liquid-Cooled หรือระบายความร้อนด้วยของเหลว

ทำไม BYD ต้องแขวนสายชาร์จไว้เหนือศีรษะ?

สายชาร์จที่รองรับกระแสไฟระดับ 1,000A มีขนาดใหญ่และมีน้ำหนักมากกว่าสายชาร์จทั่วไป BYD จึงออกแบบระบบจัดการสายชาร์จด้วยรางเหนือศีรษะ หรือ Overhead Cable Management ซึ่งช่วยรับน้ำหนักของสายแทนผู้ใช้งาน ชุดสายจะติดตั้งอยู่กับรางรูปตัว T พร้อมกลไกสปริงดึงกลับ ทำให้หัวชาร์จอยู่ในตำแหน่งที่ผู้ใช้งานสามารถหยิบจับได้สะดวก

ข้อดีสำคัญคือ

• ลดน้ำหนักที่ผู้ใช้งานต้องรับ
• ลดแรงลากของสายชาร์จ
• ป้องกันสายลากบนพื้น
• ลดการสัมผัสน้ำ ฝุ่น หรือสิ่งสกปรก
• ช่วยให้การเสียบหัวชาร์จขนาดใหญ่ทำได้ง่ายขึ้น

อย่างไรก็ตาม ระบบแขวนลักษณะนี้มีข้อสังเกตด้านวิศวกรรม คือ เมื่อมีการโหนหรือแกว่งสายอย่างรุนแรง ระบบอาจมีพฤติกรรมคล้าย “ลูกตุ้ม”

หัวชาร์จของระบบ Megawatt Charging อาจมีน้ำหนักประมาณ 3-5 กิโลกรัม เมื่อถูกนำไปแกว่งไปมา แรงที่เกิดขึ้นกับจุดยึดและกลไกดึงกลับจึงแตกต่างจากการใช้งานปกติอย่างมาก

เด็กเล่นสายชาร์จ BYD มีโอกาสไฟดูดหรือไม่?

ประเด็นที่หลายคนกังวลในช่วงแรกคือความเสี่ยงจากไฟฟ้าแรงสูง อย่างไรก็ตาม ระบบชาร์จ DC สมัยใหม่ไม่ได้จ่ายกระแสไฟฟ้าแรงสูงออกมาทันทีเมื่อผู้ใช้งานหยิบหัวชาร์จออกจากแท่น ตามหลักการของมาตรฐานการชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าของจีน เช่น GB/T 18487.1 และ GB/T 20234 ระบบจะต้องตรวจสอบหลายขั้นตอนก่อนจ่ายไฟฟ้าแรงสูง เมื่อหัวชาร์จยังไม่ได้เชื่อมต่อกับรถ คอนแทคเตอร์หลักของสถานีจะอยู่ในสถานะเปิดวงจร

ระบบไฟฟ้าแรงสูงจะเริ่มทำงานหลังจาก

• หัวชาร์จเชื่อมต่อกับรถยนต์อย่างถูกต้อง
• ระบบตรวจสอบการล็อกหัวชาร์จ
• มีการตรวจสอบ Control Pilot
• รถยนต์และสถานีชาร์จสื่อสารกันสำเร็จ
• ระบบผ่านเงื่อนไขด้านความปลอดภัยที่กำหนด

ดังนั้น ในกรณีที่หัวชาร์จยังไม่ได้เชื่อมต่อกับรถยนต์ ความเสี่ยงจากไฟฟ้าแรงสูงโดยตรงจะถูกจำกัดด้วยระบบ Safety Interlock แต่ไม่ได้หมายความว่าการนำสายชาร์จไปเล่นจะ “ปลอดภัย”

ความเสี่ยงที่น่ากังวลกว่า คือความเสียหายภายในสายชาร์จ

ประเด็นสำคัญของเหตุการณ์นี้อาจไม่ได้อยู่ที่ไฟฟ้าดูดในขณะนั้น แต่อยู่ที่ความเสียหายทางกลที่อาจเกิดขึ้นกับสายชาร์จโดยไม่สามารถมองเห็นได้จากภายนอก ระบบ Megawatt Flash Charging ใช้สายชาร์จแบบ Liquid-Cooled ซึ่งภายในมีโครงสร้างซับซ้อนกว่าสายชาร์จทั่วไป

ภายในสายอาจประกอบด้วย

• ตัวนำทองแดงสำหรับกระแสไฟสูง
• สายสื่อสาร
• ช่องทางสำหรับน้ำหล่อเย็น
• Protective Earth หรือสาย PE
• ฉนวนและชั้นป้องกันหลายระดับ

การโหนหรือแกว่งสายซ้ำ ๆ ทำให้เกิดแรงตามแนวขวาง รวมถึงแรงดัดที่บริเวณข้อต่อหัวชาร์จ จุดยึดสาย และกลไก Retractor หากเกิดความเสียหายภายใน อาจไม่มีร่องรอยแตกร้าวให้เห็นทันที ปัญหาจะยิ่งมีความสำคัญเมื่อสายดังกล่าวถูกนำกลับไปใช้งานกับระบบที่รองรับกระแสระดับหลายร้อยถึง 1,000A

ความเสียหายของตัวนำ จุดเชื่อมต่อ หรือระบบระบายความร้อนอาจส่งผลต่อประสิทธิภาพและความปลอดภัยของการชาร์จในครั้งต่อไปได้

หัวชาร์จหนักหลายกิโลกรัม ยังเสี่ยงกระแทกคน

นอกจากเรื่องความเสียหายภายในสายแล้ว ยังมีความเสี่ยงทางกายภาพโดยตรง หัวชาร์จของระบบกำลังสูงมีน้ำหนักมากกว่าหัวชาร์จทั่วไป เมื่อหัวชาร์จถูกแกว่งในลักษณะลูกตุ้ม หากผู้เล่นหลุดมือ หัวชาร์จที่มีน้ำหนักประมาณหลายกิโลกรัมอาจพุ่งไปกระแทกเด็ก ผู้ใช้งาน หรือบุคคลที่อยู่ใกล้เคียงได้

แรงกระแทกที่เกิดจากวัตถุหนักและมีความเร็วสามารถสร้างการบาดเจ็บได้ แม้ว่าระบบไฟฟ้าจะยังไม่จ่ายแรงดันสูงก็ตาม

มาตรฐานทดสอบสายชาร์จครอบคลุมแค่ไหน?

มาตรฐานจีนที่เกี่ยวข้องกับระบบชาร์จรถยนต์ไฟฟ้า เช่น GB/T 18487.1 และ GB/T 20234 มีข้อกำหนดด้านความแข็งแรงทางกลของอุปกรณ์ ตัวอย่างการทดสอบที่ใช้กับอุปกรณ์ชาร์จ ได้แก่

• แรงกดในกรณีรถยนต์วิ่งทับประมาณ 5,000 N
• รวมถึงการทดสอบแรงดึงในแนวตรงที่ระดับประมาณ 200-400 N

อย่างไรก็ตาม การทดสอบเหล่านี้ถูกกำหนดขึ้นเพื่อจำลองสถานการณ์ทางกลในลักษณะเฉพาะ เช่น การกด การดึง หรือแรงกระแทกตามเงื่อนไขที่กำหนด เหตุการณ์เด็กโหนสายชาร์จแสดงให้เห็นถึงพฤติกรรมอีกลักษณะหนึ่ง คือการรับแรงแกว่งแบบซ้ำ ๆ หรือ Cyclic Pendulum Loading แรงลักษณะนี้สามารถสร้างความล้าของวัสดุ หรือ Structural Fatigue ได้ หากเกิดขึ้นต่อเนื่องหรือรุนแรง

จึงเกิดคำถามตามมาว่า เมื่อสถานี Megawatt Charging ถูกติดตั้งในพื้นที่สาธารณะจำนวนมากขึ้น การออกแบบระบบสายแขวนอาจจำเป็นต้องคำนึงถึงการใช้งานผิดวัตถุประสงค์ในโลกจริงมากขึ้นด้วย

BYD มีสถานี Megawatt Flash Charging กว่า 10,000 แห่งในจีน

เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นในช่วงที่ BYD กำลังขยายโครงสร้างพื้นฐาน Flash Charging อย่างรวดเร็ว ข้อมูลก่อนหน้านี้ระบุว่า BYD มีสถานี Megawatt Flash Charging เปิดให้บริการในประเทศจีนมากกว่า 10,000 แห่งแล้ว บริษัทตั้งเป้าขยายเครือข่ายในจีนเป็นประมาณ 20,000 แห่งภายในสิ้นปี 2026 ในตลาดต่างประเทศ BYD มีแผนติดตั้งสถานี Flash Charging รวมประมาณ 6,000 แห่งภายในสิ้นปี 2027

แบ่งเป็น

• สหภาพยุโรปประมาณ 3,000 แห่ง
• สหราชอาณาจักรประมาณ 300 แห่ง
• พื้นที่อื่น ๆ ในตลาดต่างประเทศเพิ่มเติม

การขยายตัวอย่างรวดเร็วทำให้เรื่อง Human Factors หรือพฤติกรรมของผู้ใช้งานในสถานที่จริงกลายเป็นประเด็นสำคัญมากขึ้น

สถานีชาร์จกำลังสูงยุคใหม่ต้องคิดมากกว่าแค่ “ชาร์จเร็ว”

สถานีชาร์จกำลังระดับ Megawatt ถูกออกแบบเพื่อแก้ปัญหาสำคัญของรถยนต์ไฟฟ้า คือระยะเวลาในการชาร์จ แต่เมื่อสถานีเหล่านี้ถูกนำไปติดตั้งในปั๊มน้ำมัน ศูนย์การค้า จุดพักรถ และพื้นที่สาธารณะ ก็ต้องเผชิญกับสภาพแวดล้อมที่แตกต่างจากห้องทดลอง อุปกรณ์อาจถูกเด็กสัมผัส ถูกผู้ใช้งานดึงผิดวิธี ถูกกระแทก หรือถูกใช้งานในรูปแบบที่วิศวกรอาจไม่ได้คาดการณ์ไว้ในช่วงแรกของการออกแบบ

เหตุการณ์ในเมืองหนานหนิงจึงเป็นอีกตัวอย่างหนึ่งว่า เทคโนโลยีชาร์จที่เร็วขึ้นไม่เพียงต้องมีระบบไฟฟ้าที่ปลอดภัย แต่ยังต้องมีระบบทางกลและการจัดการพื้นที่ที่รองรับพฤติกรรมของผู้ใช้งานจริงด้วย

สรุป

กรณีเด็ก 2 คนใช้สายชาร์จ BYD Megawatt Flash Charging เป็นชิงช้าในเมืองหนานหนิง ประเทศจีน ไม่ได้เป็นเพียงเหตุการณ์ไวรัลบนโซเชียลมีเดีย ในเชิงวิศวกรรม ความเสี่ยงหลักไม่ได้มีเพียงเรื่องไฟฟ้าแรงสูง เพราะระบบชาร์จมี Safety Interlock ที่ป้องกันการจ่ายกระแสไฟก่อนเชื่อมต่อกับรถยนต์

สิ่งที่น่ากังวลคือแรงทางกลที่เกิดกับสายชาร์จ จุดแขวน กลไกดึงกลับ และส่วนประกอบภายในสาย ซึ่งอาจได้รับความเสียหายโดยไม่สามารถตรวจพบจากภายนอกได้ง่าย และเมื่อสายดังกล่าวต้องรองรับการชาร์จระดับประมาณ 1,000 kW และกระแสระดับ 1,000A ความสมบูรณ์ของอุปกรณ์ทุกส่วนจึงมีความสำคัญอย่างมาก

BYD ได้ส่งเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบสถานีที่เกิดเหตุแล้ว พร้อมยืนยันว่าห้ามเล่นหรือปีนป่ายอุปกรณ์ชาร์จ และเตรียมเพิ่มการตรวจสอบสถานีในอนาคต

FAQ คำถามที่พบบ่อย

BYD Megawatt Flash Charging ชาร์จแรงแค่ไหน?

• ระบบสามารถจ่ายกำลังชาร์จสูงสุดประมาณ 1,000 kW หรือ 1 MW บนระบบแรงดันประมาณ 1,000V และกระแสสูงสุดประมาณ 1,000A สำหรับรถยนต์ที่รองรับ

ทำไมสายชาร์จ BYD ต้องแขวนจากด้านบน?

• เพราะสาย Liquid-Cooled ที่รองรับกระแสไฟสูงมีน้ำหนักมาก การแขวนสายช่วยลดแรงที่ผู้ใช้งานต้องรับ ป้องกันสายลากพื้น และทำให้เสียบหัวชาร์จได้ง่ายขึ้น

หัวชาร์จที่ยังไม่ได้เสียบรถมีไฟฟ้าแรงสูงหรือไม่?

• โดยหลักการ ระบบจะยังไม่จ่ายไฟฟ้าแรงสูงจนกว่าจะเชื่อมต่อกับรถและผ่านกระบวนการตรวจสอบด้านความปลอดภัยและการสื่อสารระหว่างรถกับสถานีเรียบร้อย

การโหนสายชาร์จทำให้สายเสียได้หรือไม่?

• มีความเป็นไปได้ เพราะการแกว่งสร้างแรงดัดและแรงด้านข้างซ้ำ ๆ ที่จุดยึด สาย และหัวชาร์จ ซึ่งแตกต่างจากการใช้งานตามปกติ และอาจทำให้ส่วนประกอบภายในเสียหายได้

BYD มีสถานี Megawatt Flash Charging กี่แห่ง?

• BYD มีสถานี Megawatt Flash Charging เปิดใช้งานในประเทศจีนมากกว่า 10,000 แห่ง และตั้งเป้าประมาณ 20,000 แห่งภายในสิ้นปี 2026

แหล่งข้อมูล: CarNewsChina, IT Home, Weibo และข้อมูลมาตรฐานระบบชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าจีน GB/T 18487.1 และ GB/T 20234