จีนสั่งเบรกดีไซน์ล้ำ! เตรียมห้ามมือจับประตูแบบซ่อน จอพับได้ และเบาะนอนขณะรถวิ่ง เริ่มปี 2027

Spread the love

จีนเตรียมยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยรถยนต์ครั้งใหญ่ โดยเสนอห้ามติดตั้งมือจับประตูแบบซ่อนทั้งหมด (Fully Hidden Door Handles) ห้ามใช้หน้าจอพับได้หรือจอแบบยืดหยุ่นในรถยนต์ผลิตจริง พร้อมกำหนดให้ฟังก์ชันสำคัญที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยต้องมีอุปกรณ์ควบคุมทางกายภาพ และห้ามใช้เบาะ Zero Gravity ขณะรถกำลังวิ่ง นอกจากนี้ยังเตรียมเพิ่มข้อกำหนดทดสอบความทนทานของรถยนต์ไม่น้อยกว่า 30,000 กิโลเมตร

เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2569 กระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศจีน (MIIT) ร่วมกับกระทรวงความมั่นคงสาธารณะ กระทรวงนิเวศวิทยาและสิ่งแวดล้อม และสำนักงานกำกับดูแลตลาดแห่งรัฐ รวม 4 หน่วยงาน เผยแพร่ร่างข้อกำหนดเกี่ยวกับการออกแบบนวัตกรรมและการทดสอบรถยนต์ เพื่อเปิดรับฟังความคิดเห็นจากสาธารณชน

ร่างดังกล่าวมีชื่อภาษาจีนว่า《关于进一步加强汽车产品创新设计和研发测试验证有关管理工作的通知（征求意见稿）》หรือร่างประกาศว่าด้วยการเสริมสร้างการบริหารจัดการด้านนวัตกรรมการออกแบบผลิตภัณฑ์รถยนต์และการทดสอบตรวจสอบในกระบวนการวิจัยและพัฒนา

เหตุผลสำคัญของข้อเสนอครั้งนี้ คือความกังวลเกี่ยวกับผู้ผลิตบางรายที่เร่งนำเทคโนโลยีและการออกแบบใหม่เข้าสู่ตลาด โดยยังมีการทดสอบความปลอดภัยไม่เพียงพอ ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อผู้ใช้รถยนต์

จีนเสนอแบนมือจับประตูรถยนต์แบบซ่อนทั้งหมด

หนึ่งในประเด็นสำคัญที่สุดของร่างข้อกำหนด คือการเสนอห้ามผู้ผลิตติดตั้งมือจับประตูภายนอกแบบซ่อนทั้งหมด หรือ Fully Hidden Door Handles ซึ่งได้รับความนิยมในรถยนต์ไฟฟ้ายุคใหม่ เนื่องจากช่วยให้การออกแบบตัวถังดูเรียบง่ายและทันสมัย

อย่างไรก็ตาม การออกแบบมือจับประตูที่พึ่งพาระบบไฟฟ้าหรือกลไกที่ซับซ้อนอาจก่อให้เกิดความเสี่ยง โดยเฉพาะเมื่อรถยนต์ประสบอุบัติเหตุ ระบบไฟฟ้าขัดข้อง หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมรุนแรง

สำหรับรถยนต์ที่ใช้มือจับประตูรูปแบบใหม่ ผู้ผลิตจะต้องปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัยของมือจับประตูรถยนต์จีน รวมถึงมาตรฐาน GB 48001 และต้องผ่านการตรวจสอบด้านต่าง ๆ ได้แก่

ความสามารถในการทำงานในสภาพอากาศหนาวจัด
ความน่าเชื่อถือเมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีน้ำหรือความชื้นสูง
ความสามารถในการเปิดประตูเมื่อเกิดอุบัติเหตุหรือเหตุฉุกเฉิน
การมีระบบกลไกสำรอง (Mechanical Redundancy) สำหรับเปิดประตู
การจัดให้มีพื้นที่เพียงพอสำหรับใช้มือจับหรือเปิดประตูได้อย่างเหมาะสม

ประเด็นที่ต้องแยกให้ชัดเจน คือข้อเสนอห้ามมือจับแบบซ่อนทั้งหมด ไม่ได้หมายความว่ามือจับประตูแบบกึ่งซ่อน (Semi-hidden) หรือมือจับที่มีกลไกแปลกใหม่ทุกประเภทจะถูกห้ามโดยอัตโนมัติ แต่การออกแบบเหล่านั้นยังต้องผ่านข้อกำหนดด้านความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง

จอสัมผัสยังใช้ได้ แต่ฟังก์ชันความปลอดภัยต้องมีปุ่มจริง

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ผู้ผลิตรถยนต์หลายรายนิยมลดจำนวนปุ่มควบคุมภายในห้องโดยสาร และย้ายการควบคุมฟังก์ชันต่าง ๆ ไปไว้บนหน้าจอสัมผัสกลางรถ

ร่างข้อกำหนดของจีนเสนอให้ฟังก์ชันสำคัญที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับความปลอดภัย ต้องมีอุปกรณ์ควบคุมทางกายภาพรองรับ ไม่ควรพึ่งพาหน้าจอสัมผัสเพียงอย่างเดียว

ตัวอย่างฟังก์ชันที่เกี่ยวข้อง ได้แก่

ระบบไฟส่องสว่างของรถยนต์
ระบบปัดน้ำฝน
ระบบไล่ฝ้าและละลายน้ำแข็งบนกระจก
อุปกรณ์ควบคุมสำหรับการออกจากรถในกรณีฉุกเฉิน
ระบบเบรกฉุกเฉินและอุปกรณ์ตัดแหล่งจ่ายพลังงานของระบบขับเคลื่อนตามที่กำหนด

สำหรับอุปกรณ์ควบคุมฉุกเฉิน ร่างแนวทางยังระบุถึงความจำเป็นในการมีอุปกรณ์ควบคุมจริง พร้อมเครื่องหมายที่สามารถมองเห็นและระบุได้ชัดเจน

แนวทางดังกล่าวไม่ได้หมายถึงการห้ามใช้หน้าจอสัมผัสในรถยนต์ แต่เป็นการเพิ่มความมั่นใจว่าผู้ขับขี่ยังสามารถควบคุมฟังก์ชันสำคัญได้ แม้หน้าจอหรือระบบอิเล็กทรอนิกส์บางส่วนไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ

เตรียมห้ามติดตั้งหน้าจอพับได้ และหน้าจอ Flexible Display

นอกจากมือจับประตูแล้ว ร่างข้อกำหนดยังเสนอห้ามผู้ผลิตรถยนต์ใช้หน้าจอแสดงผลแบบพับได้ (Foldable Display) และหน้าจอแบบยืดหยุ่น (Flexible Display) ในรถยนต์ที่ผลิตเพื่อจำหน่ายจริง

สำหรับรถยนต์ที่ติดตั้งจอกลางขนาดใหญ่ หน้าจอแสดงข้อมูลจำนวนมาก หรือระบบแสดงข้อมูลบนกระจกหน้าแบบซับซ้อน ผู้ผลิตจะต้องประเมินผลกระทบต่อความปลอดภัยในการขับขี่เพิ่มเติม

การทดสอบต้องครอบคลุมทั้งความน่าเชื่อถือของระบบในสภาพแวดล้อมรุนแรง การแสดงข้อมูลที่อาจส่งผลต่อสมาธิผู้ขับขี่ และการประเมินความปลอดภัยเมื่อเกิดอุบัติเหตุ

ห้ามใช้เบาะ Zero Gravity และเบาะหมุนขณะรถกำลังวิ่ง

รถยนต์ยุคใหม่หลายรุ่นติดตั้งเบาะนั่งแบบ Zero Gravity ซึ่งสามารถปรับเอนได้มากกว่าปกติ รวมถึงเบาะแบบหมุนได้ และเบาะที่ปรับราบจนมีลักษณะคล้ายเตียงนอน

ร่างข้อกำหนดของจีนเสนอให้ผู้ผลิตใช้มาตรการทางเทคนิคเพื่อจำกัดการทำงานของระบบเหล่านี้ โดยไม่อนุญาตให้ใช้งานระหว่างรถกำลังวิ่งตามปกติ

เบาะ Zero Gravity ที่ปรับเอนในลักษณะไร้แรงโน้มถ่วง
เบาะที่สามารถหมุนเปลี่ยนทิศทางได้
เบาะที่ปรับเอนราบเป็นลักษณะเตียงนอน

มาตรการนี้ไม่ได้หมายความว่าจีนจะห้ามผลิตรถยนต์ที่มีเบาะ Zero Gravity ทั้งหมด แต่เสนอให้จำกัดสถานการณ์ใช้งาน เพื่อให้ท่านั่งของผู้ขับขี่และผู้โดยสารมีความเหมาะสมกับความปลอดภัยขณะเดินทาง

กำหนดทดสอบความทนทานรถยนต์ไม่น้อยกว่า 30,000 กิโลเมตร

ร่างข้อกำหนดยังเพิ่มความเข้มงวดด้านการวิจัยและทดสอบรถยนต์ก่อนยื่นขออนุมัติผลิตและจำหน่าย โดยผู้ผลิตต้องดำเนินการทดสอบในหลายด้าน เช่น ความทนทานโดยรวม ความแข็งแรงของโครงสร้าง ความน่าเชื่อถือของซอฟต์แวร์ ระบบปรับอากาศ การป้องกันน้ำและฝุ่น รวมถึงความสามารถในการใช้งานในสภาพแวดล้อมต่าง ๆ

ข้อกำหนดเชิงปริมาณที่สำคัญ ได้แก่

ไม่น้อยกว่า 30,000 กิโลเมตร สำหรับการทดสอบความน่าเชื่อถือและความทนทานโดยรวมของรถยนต์
ไม่น้อยกว่า 1 ปี สำหรับการทดสอบความสามารถในการใช้งานภายใต้สภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน
2 ฤดูหนาว และ 1 ฤดูร้อน โดยครอบคลุมลำดับการทดสอบจากอากาศหนาวจัด ไปสู่อากาศร้อน และกลับมาสู่อากาศหนาวจัดอีกครั้ง
ไม่น้อยกว่า 6 ปี สำหรับการจัดเก็บเอกสารและข้อมูลต้นฉบับที่เกี่ยวข้องกับการทดสอบและตรวจสอบ ตามรายละเอียดที่สื่อจีนรายงานจากเอกสารประกอบ

ข้อกำหนดดังกล่าวมีเป้าหมายให้ผู้ผลิตตรวจสอบข้อบกพร่องของรถยนต์ตั้งแต่ก่อนเข้าสู่ตลาด และลดความเสี่ยงจากการนำเทคโนโลยีที่ยังไม่ได้ผ่านการตรวจสอบอย่างเพียงพอมาใช้งานจริง

เริ่มปี 2027 รถยนต์รุ่นใหม่ต้องส่งข้อมูลเพิ่มเติม รถรุ่นเดิมมีระยะเวลาเปลี่ยนผ่าน

ร่างข้อกำหนดกำหนดกรอบเวลาดำเนินการสำหรับรถยนต์ใหม่และรุ่นที่ได้รับอนุมัติแล้วไว้แตกต่างกัน

1 มกราคม 2570 (2027)

รถยนต์รุ่นใหม่ที่เข้าข่ายการออกแบบนวัตกรรมตามข้อกำหนด และยื่นขออนุมัติผลิตภัณฑ์ในประเทศจีน จะต้องยื่นข้อมูลทางเทคนิคเพิ่มเติม พร้อมเอกสารประเมินความปลอดภัยและผลการทดสอบตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง

หากผู้ผลิตทดสอบไม่ครบถ้วน ทดสอบไม่เป็นไปตามข้อกำหนด หรือยื่นข้อมูลที่เป็นเท็จ หน่วยงานกำกับดูแลสามารถปฏิเสธการอนุมัติผลิตภัณฑ์ได้

ก่อนวันที่ 1 กรกฎาคม 2570 (2027)

รถยนต์ที่ได้รับอนุมัติผลิตภัณฑ์ไปก่อนหน้านี้ และเข้าข่ายการออกแบบนวัตกรรมที่กำหนด จะต้องยื่นข้อมูลทางเทคนิคและเอกสารผลการทดสอบเพิ่มเติมให้ครบถ้วน

หลังวันที่ 1 กรกฎาคม 2570 หากรถยนต์รุ่นใดยังไม่ดำเนินการยื่นข้อมูลตามที่กำหนด และพบว่ามีความเสี่ยงด้านความปลอดภัย ผู้ผลิตจะต้องหยุดการผลิต พร้อมแจ้งแผนเรียกคืนต่อหน่วยงานกำกับดูแลและดำเนินการเรียกคืนรถยนต์ที่เกี่ยวข้อง

ทั้งนี้ การเรียกคืนไม่ได้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติกับรถยนต์ทุกคันที่ใช้มือจับแบบซ่อน แต่ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขด้านการปฏิบัติตามข้อกำหนดและผลการประเมินความปลอดภัย รวมถึงบทเฉพาะกาลของมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

จีนเตรียมคุมโฆษณารถยนต์ ห้ามกล่าวอ้างเกินจริง

ข้อเสนอครั้งนี้ไม่ได้จำกัดเฉพาะด้านวิศวกรรมเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมถึงแนวทางการโฆษณาและประชาสัมพันธ์ของบริษัทผู้ผลิตรถยนต์

ผู้ผลิตต้องให้ข้อมูลเกี่ยวกับความสามารถ ข้อจำกัด เงื่อนไขการใช้งาน และผลการทดสอบผลิตภัณฑ์อย่างถูกต้องตามความเป็นจริง

รวมถึงห้ามดำเนินการดังต่อไปนี้

โฆษณาความสามารถของรถยนต์ด้วยข้อมูลอันเป็นเท็จ
กล่าวอ้างคุณสมบัติหรือประสิทธิภาพเกินจริง
นำเสนอข้อมูลที่อาจทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิด
ใช้สถานการณ์ที่ละเมิดกฎหมายจราจรเพื่อสาธิตความสามารถของรถยนต์
โฆษณาในลักษณะชักจูงให้ผู้ขับขี่ละเลยความรับผิดชอบต่อความปลอดภัย

นอกจากนี้ ผู้ผลิตยังต้องให้คำแนะนำการใช้เทคโนโลยีใหม่อย่างชัดเจน รวมถึงข้อจำกัดการใช้งานและวิธีปฏิบัติเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน

กฎใหม่ของจีนจะกระทบรถยนต์ไฟฟ้าในประเทศไทยหรือไม่?

หากข้อเสนอเหล่านี้ได้รับความเห็นชอบและมีผลใช้บังคับ อาจส่งผลให้ผู้ผลิตรถยนต์ที่จำหน่ายในประเทศจีนต้องปรับเปลี่ยนการออกแบบหรือกระบวนการทดสอบรถยนต์บางรุ่น โดยเฉพาะรถยนต์ไฟฟ้าที่นิยมใช้มือจับประตูแบบซ่อนและห้องโดยสารที่ควบคุมผ่านหน้าจอสัมผัสเป็นหลัก

สำหรับประเทศไทย ยังไม่มีข้อมูลจากร่างข้อกำหนดนี้ที่ระบุว่าจะนำมาตรการดังกล่าวมาบังคับใช้กับรถยนต์ที่จำหน่ายในไทยโดยตรง

อย่างไรก็ตาม หากผู้ผลิตรายใดใช้ชิ้นส่วนหรือการออกแบบร่วมกันระหว่างรถยนต์ที่จำหน่ายในจีนและตลาดส่งออก ก็อาจมีการพิจารณาปรับรูปแบบผลิตภัณฑ์ในอนาคต ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับนโยบายของผู้ผลิตและมาตรฐานที่บังคับใช้ในแต่ละประเทศ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

จีนห้ามใช้มือจับประตูรถยนต์แบบซ่อนแล้วหรือยัง?

ณ วันที่ 11 ตุลาคม 2569 ข้อกำหนดดังกล่าวยังเป็นร่างที่เปิดรับฟังความคิดเห็น โดยเสนอห้ามมือจับประตูแบบซ่อนทั้งหมด (Fully Hidden Door Handles) ยังไม่ใช่ประกาศที่มีผลบังคับใช้ทันที

จีนจะแบนมือจับประตูรถยนต์แบบซ่อนเมื่อไหร่?

ร่างข้อกำหนดกำหนดให้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2570 รถยนต์รุ่นใหม่ที่เข้าข่ายต้องยื่นข้อมูลทางเทคนิคและเอกสารทดสอบเพิ่มเติม ส่วนรถรุ่นเดิมที่เกี่ยวข้องต้องยื่นเอกสารเพิ่มเติมก่อนวันที่ 1 กรกฎาคม 2570 ทั้งนี้ต้องรอรายละเอียดฉบับประกาศใช้จริง

มือจับประตูแบบกึ่งซ่อนจะถูกห้ามด้วยหรือไม่?

ร่างข้อกำหนดระบุห้ามมือจับแบบซ่อนทั้งหมดโดยเฉพาะ ส่วนมือจับประตูแบบกึ่งซ่อนหรือมือจับที่ใช้กลไกใหม่ ต้องพิจารณาตามรูปแบบการออกแบบและมาตรฐานความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง ไม่สามารถสรุปได้ว่าทุกแบบจะถูกห้าม

รถยนต์จีนจะต้องกลับมาใช้ปุ่มกดจริงทั้งหมดหรือไม่?

ไม่จำเป็นต้องกลับมาใช้ปุ่มจริงกับทุกฟังก์ชัน แต่ฟังก์ชันสำคัญด้านความปลอดภัย เช่น ระบบไฟส่องสว่าง ที่ปัดน้ำฝน การไล่ฝ้า และการควบคุมฉุกเฉินที่เกี่ยวข้อง จะต้องมีอุปกรณ์ควบคุมทางกายภาพตามข้อกำหนด ไม่ใช่พึ่งพาหน้าจอสัมผัสเพียงอย่างเดียว

จีนห้ามติดตั้งเบาะ Zero Gravity ในรถยนต์หรือไม่?

ร่างข้อกำหนดไม่ได้เสนอห้ามติดตั้งเบาะ Zero Gravity ทุกกรณี แต่เสนอห้ามใช้งานในลักษณะที่ไม่เหมาะสมระหว่างรถกำลังวิ่ง รวมถึงการใช้เบาะหมุนและการปรับเบาะเอนราบเป็นเตียง

รถยนต์ที่จำหน่ายแล้วจะต้องเรียกคืนทั้งหมดหรือไม่?

ไม่ใช่รถยนต์ทุกคันจะต้องถูกเรียกคืนโดยอัตโนมัติ ร่างข้อกำหนดระบุว่ารถรุ่นเดิมที่เข้าข่ายต้องยื่นเอกสารเพิ่มเติม และหากพ้นกำหนดแล้วยังไม่ปฏิบัติตามพร้อมกับมีความเสี่ยงด้านความปลอดภัย ผู้ผลิตจะต้องหยุดการผลิตและดำเนินการเรียกคืนตามหลักเกณฑ์

สรุป จีนกำลังเพิ่มความเข้มงวดด้านความปลอดภัยรถยนต์ยุคใหม่

การเสนอข้อกำหนดครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่าจีนต้องการให้ผู้ผลิตรถยนต์ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยและความน่าเชื่อถือของเทคโนโลยีมากขึ้น ไม่ใช่แข่งขันกันเพียงด้านนวัตกรรม ความล้ำสมัย หรือการออกแบบห้องโดยสารให้มีปุ่มควบคุมน้อยที่สุด

มือจับประตูแบบซ่อนทั้งหมด หน้าจอแบบพับได้ การควบคุมผ่านหน้าจอสัมผัส และเบาะนั่งปรับเอนพิเศษ ล้วนเป็นตัวอย่างของนวัตกรรมที่หน่วยงานกำกับดูแลต้องการให้มีการประเมินความเสี่ยงอย่างเข้มงวดก่อนนำมาใช้งานจริง

อย่างไรก็ตาม ข้อกำหนดที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 10 ตุลาคม 2569 ยังอยู่ระหว่างเปิดรับฟังความคิดเห็น โดย MIIT กำหนดช่วงรับฟังความคิดเห็นตั้งแต่วันที่ 10 ตุลาคม ถึง 10 พฤศจิกายน 2569 จึงต้องติดตามรายละเอียดฉบับสุดท้ายก่อนสรุปวันบังคับใช้และผลกระทบต่อรถยนต์แต่ละรุ่น

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

1. Ministry of Industry and Information Technology (MIIT), China — ประกาศเปิดรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับข้อกำหนดการออกแบบนวัตกรรมและการทดสอบรถยนต์ วันที่ 10 ตุลาคม 2026
อ่านประกาศทางการจาก MIIT