จีนเตรียมบังคับรถใหม่ต้องมีปุ่มจริง ห้ามควบคุมทุกอย่างผ่านจอ เริ่ม 1 กรกฎาคม 2026

กระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศของจีน (MIIT) เตรียมออกข้อกำหนดใหม่ บังคับให้รถยนต์รุ่นใหม่ที่ผลิตตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2026 เป็นต้นไป ต้องติดตั้ง “อุปกรณ์ควบคุมแบบกายภาพ (Physical Controls)” สำหรับฟังก์ชันสำคัญของรถยนต์ ห้ามใช้การควบคุมผ่านหน้าจอสัมผัสเพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะระบบที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยขณะขับขี่

มาตรการนี้ถือเป็นการเปลี่ยนทิศทางสำคัญของอุตสาหกรรมรถยนต์จีน หลังจากหลายปีที่ผ่านมา รถยนต์พลังงานใหม่ (NEV) นิยมออกแบบห้องโดยสารแบบมินิมอล ลดปุ่มจริงให้เหลือน้อยที่สุด และรวมทุกฟังก์ชันไว้ในจอกลางขนาดใหญ่

แก้ไขมาตรฐานแห่งชาติ GB4094—2016 คืออะไร?

ข้อกำหนดใหม่นี้เป็นการปรับปรุงมาตรฐานแห่งชาติ GB4094—2016 “Marking of Automotive Control Components, Indicators, and Signaling Devices” ซึ่งเป็นมาตรฐานว่าด้วยการจัดวางและทำเครื่องหมายอุปกรณ์ควบคุมและสัญญาณในรถยนต์

การแก้ไขรอบล่าสุดเริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี 2023 โดยมีผู้ผลิตรถยนต์และสถาบันทดสอบรายใหญ่เข้าร่วม เช่น

• China Automotive Technology and Research Center
• Geely
• FAW-Volkswagen
• BYD
• Great Wall Motor

เป้าหมายหลักคือเพิ่มความปลอดภัย ลดการละสายตาจากถนน และทำให้ฟังก์ชันสำคัญสามารถใช้งานแบบ “ไม่ต้องมอง” (Blind Operation) ได้จริง

ฟังก์ชันใดบ้างที่ต้องมีปุ่มหรือสวิตช์จริง?

1. ระบบไฟส่องสว่าง

• ไฟเลี้ยว
• ไฟฉุกเฉิน (Hazard / ไฟกระพริบฉุกเฉิน)
• แตร

2. ระบบเกียร์

• P / R / N / D

ห้ามใช้การเปลี่ยนเกียร์ผ่านหน้าจอเพียงอย่างเดียว ต้องมีอุปกรณ์ควบคุมแบบกายภาพ

3. ระบบช่วยเหลือการขับขี่ (ADAS)

• ต้องมีสวิตช์เปิด–ปิดระบบช่วยเหลือการขับขี่ขั้นสูง

4. ระบบความปลอดภัยและฉุกเฉิน

• ที่ปัดน้ำฝน
• ระบบไล่ฝ้า/ไล่ฝนกระจกหน้า
• กระจกไฟฟ้า
• ระบบโทรฉุกเฉินสำหรับเด็ก/อุบัติเหตุ (AECS)
• สวิตช์ตัดกำลังไฟรถยนต์ไฟฟ้า

ข้อกำหนดด้านเทคนิคของปุ่มควบคุมใหม่

ขนาด

พื้นที่ใช้งานจริงของปุ่มหรือสวิตช์ต้องมีขนาดไม่น้อยกว่า 10 มม. x 10 มม.

การใช้งาน

• ต้องติดตั้งในตำแหน่งคงที่
• รองรับการใช้งานโดยไม่ต้องมอง
• มีการตอบสนองแบบสัมผัส (Haptic Feedback) หรือเสียงยืนยัน

ความน่าเชื่อถือของระบบ

แม้ระบบอินโฟเทนเมนต์หรือซอฟต์แวร์หลักเกิดขัดข้อง ฟังก์ชันพื้นฐานต้องยังคงทำงานได้ และในกรณีที่เกิดการสูญเสียพลังงานบางส่วน ระบบสำคัญต้องไม่ล้มเหลว

ทำไมจีนต้อง “เบรก” เทรนด์จอใหญ่เต็มคัน?

ช่วง 5–7 ปีที่ผ่านมา รถยนต์ไฟฟ้าจีนจำนวนมากแข่งขันกันด้วยขนาดหน้าจอ และการออกแบบห้องโดยสารที่ดูเหมือนแท็บเล็ตติดล้อ แต่ปัญหาที่ตามมาคือ

• ผู้ขับต้องละสายตาจากถนนเพื่อกดคำสั่ง
• เมนูซับซ้อน ต้องกดหลายขั้นตอน
• กรณีระบบค้างหรือรีสตาร์ท อาจกระทบฟังก์ชันสำคัญ

มาตรฐานใหม่นี้จึงสะท้อนแนวคิดว่า “เทคโนโลยีต้องไม่ลดทอนความปลอดภัย” และต้องสร้างสมดุลระหว่างดิจิทัลกับการควบคุมเชิงสรีรศาสตร์ (Ergonomics)

ผลกระทบต่อแบรนด์รถยนต์

ผู้ผลิตที่เน้นจอสัมผัสเป็นหลัก โดยลดปุ่มจริงแทบทั้งหมด อาจต้องปรับดีไซน์ห้องโดยสารใหม่ก่อนกำหนดเส้นตายปี 2026 โดยเฉพาะรถรุ่นใหม่ที่เตรียมเปิดตัวหลังวันที่ 1 กรกฎาคม 2026

รถรุ่นที่วางจำหน่ายอยู่ก่อนหน้า จะได้รับระยะเวลาปรับตัวเพิ่มเติมตามเงื่อนไขของหน่วยงานกำกับดูแล

บทสรุป จุดเปลี่ยนของยุครถยนต์ดิจิทัล

การแก้ไขมาตรฐาน GB4094—2016 ครั้งนี้ อาจกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของอุตสาหกรรมรถยนต์จีน และอาจส่งอิทธิพลต่อมาตรฐานในประเทศอื่นในอนาคต

แม้หน้าจอขนาดใหญ่จะยังคงเป็นหัวใจของรถยนต์ยุคใหม่ แต่ปุ่มจริงสำหรับฟังก์ชันสำคัญกำลังกลับมาอีกครั้ง ภายใต้แนวคิดที่ว่า ความปลอดภัยต้องมาก่อนความล้ำสมัย

ที่มา: กระทรวงอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศของจีน

carnewschina