วิกฤตพลังงานเมียนมา 2026 เมื่อน้ำมันลิตรละ 600 บาท และการดิ้นรนเพื่อความอยู่รอด

วันที่ 6 มีนาคม 2026 กลายเป็นวันแห่งความสิ้นหวังของประชาชนในพื้นที่ขัดแย้งของเมียนมา เมื่อราคาพลังงานพุ่งสูงขึ้นจนทำลายสถิติประวัติศาสตร์ โดยมีชนวนเหตุสำคัญจากความตึงเครียดในตะวันออกกลางที่ส่งแรงสั่นสะเทือนมาถึงหัวจ่ายน้ำมันทุกแห่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

1. ฝันร้ายที่ซิตตเว: ราคาพุ่งเกือบ 3 เท่าในคืนเดียว

สถานการณ์ที่เลวร้ายที่สุดเกิดขึ้นในเมืองซิตตเว เมืองหลวงของรัฐอาระกัน ซึ่งปัจจุบันยังคงอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลทหารเมียนมา ชาวเมืองรายงานว่าราคาน้ำมันเบนซินออกเทน 92 พุ่งสูงขึ้นจาก 17,000 จัต  260 บาท เป็น 40,000 จัตต่อลิตร หรือ 610 บาท ในช่วงค่ำของวันที่ 4 มีนาคม และยังคงทรงตัวอยู่ในระดับนี้จนถึงวันที่ 9 มีนาคม

เมื่อคำนวณตามอัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบัน (1 จัต ≈ 0.015 บาท) ราคาน้ำมันที่นี่จะสูงถึง 600-640 บาทต่อลิตร ส่งผลให้สถานีบริการน้ำมันหลายแห่งต้องปิดตัวลงเนื่องจากไม่มีน้ำมันจำหน่าย และประชาชนไม่สามารถแบกรับภาระค่าใช้จ่ายเพื่อเติมน้ำมันรถจักรยานยนต์ได้อีกต่อไป

2. ชนวนเหตุ: ภูมิรัฐศาสตร์โลกและนโยบายภายในประเทศ

วิกฤตครั้งนี้เป็นผลลัพธ์ของ “พายุที่สมบูรณ์แบบ” (Perfect Storm) จากสองปัจจัยหลัก:

• ปัจจัยภายนอก: ความขัดแย้งระหว่างอิหร่าน อิสราเอล และสหรัฐฯ ส่งผลให้เกิดความกังวลเรื่องการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางลำเลียงน้ำมัน 20% ของโลก ราคาอ้างอิงในตลาดอ่าวอาหรับพุ่งสูงขึ้นทันที โดยน้ำมันเบนซินเพิ่มขึ้น 6.2% และดีเซลเพิ่มขึ้น 9.8% ในรอบเดือน

• ปัจจัยภายใน: รัฐบาลทหารเมียนมาได้ออกคำสั่งเมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2026 ให้ประชาชนลดการใช้เชื้อเพลิงอย่างเข้มงวด คำสั่งนี้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของ “Panic Buying” หรือการแห่ซื้อด้วยความตื่นตระหนกและการกักตุนสินค้าเพื่อเก็งกำไร

3. ตลาดมืดและการปันส่วน: ทางเลือกที่บีบคั้นของชาวเมือง

ในหัวเมืองใหญ่อย่างย่างกุ้งและมัณฑะเลย์ แม้ราคาประกาศอย่างเป็นทางการจะอยู่ที่ประมาณ 2,525–2,640 จัตต่อลิตร (38–40 บาท) แต่ในความเป็นจริง ประชาชนต้องเผชิญกับการรอคิวที่ยาวหลายไมล์และถูกจำกัดการซื้อเพียงครั้งละ 3,000–5,000 จัตต่อคันเท่านั้น สถานการณ์นี้ทำให้ตลาดมืดเติบโตอย่างรวดเร็ว โดยราคาในตลาดมืดพุ่งสูงถึง 10,000 จัตต่อลิตร (150 บาท) ซึ่งแพงกว่าราคาทางการเกือบ 4 เท่าตัว

4. ผลกระทบข้ามพรมแดน: ชาวเมียนมาหลั่งไหลสู่แม่สอด

วิกฤตครั้งนี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่ในพรมแดนเมียนมา ชาวเมืองเมียวดีและพื้นที่ใกล้เคียงได้นำรถยนต์และจักรยานยนต์ข้ามพรมแดนมายัง อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ของไทย เพื่อเติมน้ำมันฝั่งไทยที่มีราคาถูกกว่าและมีความมั่นคงของอุปทานมากกว่า ส่งผลให้เกิดการจราจรติดขัดอย่างหนักบริเวณสะพานมิตรภาพไทย-เมียนมา และทำให้สถานีบริการน้ำมันฝั่งไทยบางแห่งเริ่มเผชิญกับภาวะน้ำมันหมดเนื่องจากการเติมที่หนาแน่นเกินปกติ

5. บทสรุป: อนาคตที่ยังไร้ทางออก

ภาวะเงินเฟ้อที่พุ่งสูงตามราคาพลังงานได้ลามไปถึงสินค้าจำเป็นอื่นๆ เช่น ข้าวสารและยารักษาโรค สำหรับประชาชนชาวเมียนมาในเดือนมีนาคม 2026 นี้ การมีน้ำมันเชื้อเพลิงไม่ใช่เรื่องของความสะดวกสบายอีกต่อไป แต่คือสัญลักษณ์ของการอยู่รอดท่ามกลางวิกฤตการณ์ที่ซับซ้อนที่สุดครั้งหนึ่งของประเทศ

---

วิกฤตน้ำมันเมียนมา: ภาพสะท้อนความล่มสลายทางเศรษฐกิจที่ประชาชนต้องแบกรับ

เมื่อวันที่ 4 มีนาคมที่ผ่านมา คณะกรรมาธิการทหารของเมียนมาได้ออกแถลงการณ์เพื่อเรียกความเชื่อมั่น โดยระบุว่าประเทศมีเชื้อเพลิงสำรองเพียงพอสำหรับการใช้งานถึง 40 วัน ทว่าภาพความเป็นจริงในพื้นที่ทางตอนใต้ของประเทศ ทั้งในรัฐมอญ รัฐกะเหรี่ยง และภาคตะนาวศรี กลับสวนทางอย่างสิ้นเชิง ประชาชนกำลังเผชิญกับภาวะขาดแคลนน้ำมันอย่างรุนแรง และวิกฤตนี้กำลังขยายวงกว้างจนกระทบต่อทุกภาคส่วน

คิวที่ยาวเหยียด กับคำตอบที่ว่า “น้ำมันหมด”

ในเมืองเศรษฐกิจและเมืองชายแดนสำคัญ เช่น เมาะลำเลิง, พะอัน, เมียวดี, เกาะสอง และทวาย ภาพที่เห็นจนชินตาในขณะนี้คือรถยนต์หลายร้อยคันที่ต้องจอดต่อคิวรอหน้าสถานีบริการน้ำมัน

เยาวชนคนหนึ่งในเมืองเมาะลำเลิงให้สัมภาษณ์ว่า เขาต้องต่อคิวหลังรถกว่า 30 คัน เพียงเพื่อเติมน้ำมันมอเตอร์ไซค์ โดยทางปั๊มอ้างว่าเรือบรรทุกน้ำมันไม่สามารถเทียบท่าได้ แต่ในความเป็นจริง คลังเก็บน้ำมันของบริษัทเอกชนที่ท่าเรือยังมีอยู่ ทว่าสถานีบริการหลายแห่งกลับปิดตัวและบอกเพียงว่า “ไม่มีน้ำมันเหลือแล้ว”

โดมิโนเอฟเฟกต์: จากช่องแคบฮอร์มุซสู่ชายแดนระนอง

วิกฤตครั้งนี้ไม่ได้เกิดจากปัจจัยภายในเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นผลกระทบจากความตึงเครียดในตะวันออกกลาง (ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอล และอิหร่าน) ที่ส่งผลต่อการเดินเรือผ่าน ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมัน 1 ใน 4 ของโลก

เมื่อการขนส่งระดับโลกสะดุด ประเทศที่ขาดแคลนเงินตราต่างประเทศอย่างเมียนมาจึงได้รับผลกระทบหนักที่สุด โดยเฉพาะเมืองชายแดนอย่าง เกาะสอง ที่ต้องพึ่งพาน้ำมันจากฝั่ง จ.ระนอง ของไทย เมื่อน้ำมันฝั่งไทยเริ่มตึงตัว ปั๊มในเกาะสองจึงต้องปิดให้บริการ สร้างความตื่นตระหนกให้กับอุตสาหกรรมประมงในพื้นที่ ที่อาจจะต้องหยุดเดินเรือในเร็วๆ นี้ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อปากท้องและความมั่นคงทางอาหารในภูมิภาคอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

น้ำมันลิตรละ 150 บาท: อาวุธเงียบในพื้นที่สู้รบ

สถานการณ์เลวร้ายถึงขีดสุดในพื้นที่ที่อยู่ภายใต้การควบคุมของ สหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง (KNU) และ กองกำลังป้องกันประชาชน (PDF) ข้อมูลจากพื้นที่ระบุว่า ราคาน้ำมันเบนซิน 92 ได้พุ่งสูงทะลุ 10,000 จ๊าตต่อลิตร หรือเมื่อคำนวณตามอัตราแลกเปลี่ยน (1 จ๊าต = 0.01525 บาท) จะตกอยู่ที่ราว 152.50 บาทต่อลิตร ซึ่งสูงกว่าราคาในประเทศไทยถึงเกือบ 4 เท่าตัว

ราคาที่พุ่งสูงลิ่วนี้ไม่ได้มาจากกลไกตลาดโลกเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลพวงจากยุทธวิธีตัดเสบียงของรัฐบาลทหาร ที่สกัดกั้นการขนส่งเชื้อเพลิงเข้าสู่พื้นที่ของฝ่ายต่อต้าน ทำให้น้ำมันกลายเป็นของหายากยิ่งกว่าทองคำ เจ้าหน้าที่ PDF นายหนึ่งถึงกับกล่าวว่า “ถ้ายังมีให้ซื้อก็คงไม่ใช่ปัญหา แต่ตอนนี้ปัญหาคือเราหาซื้อไม่ได้เลย”

บทสรุป มาตรการจำกัดการใช้รถ ตอกย้ำวิกฤตที่ปิดไม่มิด

ในที่สุด เมื่อค่ำวันที่ 3 มีนาคม รัฐบาลทหารก็ไม่อาจปกปิดความจริงได้อีกต่อไป โดยออกมายอมรับถึงความยากลำบากในการขนส่งเชื้อเพลิง พร้อมประกาศใช้มาตรการขั้นเด็ดขาด: บังคับใช้ระบบป้ายทะเบียนเลขคู่-เลขคี่ ตั้งแต่วันที่ 7 มีนาคมเป็นต้นไป เพื่อจำกัดการวิ่งของรถยนต์ส่วนบุคคล

การออกมาตรการนี้ ถือเป็นการตบหน้าคำแถลงของตัวเองที่อ้างว่ามีน้ำมันสำรอง 40 วัน และสะท้อนให้เห็นว่า วิกฤตพลังงานในเมียนมาได้เดินทางมาถึงจุดชะงักงันที่พร้อมจะบดขยี้เศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประชาชนให้จมดิ่งลงไปอีกขั้น

---

ราคาน้ำมันอ้างอิงจากรัฐบาล (สถานีบริการที่ได้รับการจัดสรร) แม้รัฐบาลจะมีการกำหนดราคาอ้างอิงไว้ แต่น้ำมันในระบบมักมีไม่เพียงพอต่อความต้องการ ทำให้ประชาชนต้องเข้าคิวรอเป็นเวลานาน โดยราคาประเมินมีดังนี้:

• เบนซิน 92: 2,850 – 2,950 จ๊าด/ลิตร (ประมาณ 43.46 – 44.99 บาท/ลิตร)
• เบนซิน 95: 2,980 – 3,100 จ๊าด/ลิตร (ประมาณ 45.45 – 47.28 บาท/ลิตร)
• ดีเซล: 3,820 – 3,900 จ๊าด/ลิตร (ประมาณ 58.26 – 59.48 บาท/ลิตร)
• ดีเซลพรีเมียม: 3,850 – 4,000 จ๊าด/ลิตร (ประมาณ 58.71 – 61.00 บาท/ลิตร)

dmediag

mizzima